Në ambientet e Ministrisë së Shëndetësisë italiane, ekspertët shpjeguan në detaje çfarë do të thotë të ndërtosh nga zero një sistem kombëtar për kontrollin e cannabis-it mjekësor.

Italia nuk e ka ndërtuar sistemin e saj brenda natës. Nga zero prodhim në 2007, sot vendi regjistron një kërkesë vjetore prej mbi 2,400 kg cannabis-i mjekësor, dhe ka ndërtuar institucionin, ligjin, sistemin informatik dhe zinxhirin e furnizimit që e bëjnë këtë të mundur. Kjo është historia që delegacioni i Agjencisë erdhi ta dëgjonte nga afër.

Vizita u organizua në kuadër të Programit TAIEX të Komisionit Evropian, me Shqipërinë si shtet përfitues. Delegacionin e udhëhoqi znj. Anila Alliu, Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë.

Çelësi i sistemit italian është një ligj i vetëm, Dekreti Ministror i 9 nëntorit 2015, që ka vendosur rregullin e qartë: Cannabis-i mjekësor trajtohet si çdo bar tjetër.

Platforma kombëtare SIUCS gjurmon çdo gram të substancave të kontrolluara nga prodhuesi deri në farmaci. Çdo autorizim importi shoqërohet me certifikatë analize dhe certifikatë lëshimi. Çdo tremujor, Italia raporton tek INCB. Sistemi nuk ka hapësira gri.

Por vizita nuk tregoi vetëm sukseset. Ekspertët italianë folën hapur edhe për sfidat: fragmentimin rajonal të rimbursimit, pasigurinë ligjore nga Dekreti 48/2025 mbi lulen e cannabis-it industrial, çështje që ka arritur deri në Gjykatën e Drejtësisë të BE-së.

Për Shqipërinë, që ndodhet sot në fazën e ndërtimit të sistemit të licencimit sipas ligjit nr. 61/2023, mësimet janë të drejtpërdrejta: duhet një organ shtetëror i qartë, një kuadër ligjor gjithëpërfshirës, standarde GACP dhe GMP si detyrim ligjor, dhe një sistem gjurmimi që mbyll zinxhirin nga kultivimi deri në eksport.