Të dhënat lidhur me lëndët narkotike, dhe veçanërisht të dhënat lidhur me cannabis-in, përfshirë informacionin mbi tregun e paligjshëm të cannabis-it dhe përdorimin e tij, ishin ndër çështjet e diskutuara gjatë takimit të zhvilluar më 23 qershor 2026 ndërmjet Agjencisë Kombëtare të Kontrollit të Cannabis-it dhe ekspertëve nga Agjencia e Bashkimit Evropian për Drogat (EUDA).
Vizita u organizua në kuadër të misionit të EUDA-s në Shqipëri, i zhvilluar në kuadër të projektit IPA, dhe u përqendrua në vlerësimin e Observatorit Kombëtar të Drogave dhe të Sistemit Kombëtar të Paralajmërimit të Hershëm, të krijuar së fundmi në Shqipëri.
Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë u takua me z. Frédéric Denecker, Koordinator i Projektit IPA dhe drejtues i delegacionit të EUDA-s; znj. Ivy van der Werf, Analiste Shkencore për Sigurinë; dhe z. Daniel Simões, Analist për Vlerësimin dhe pikë kontakti për këtë fushë.
Në fillim të takimit, EUDA shpjegoi se mandati i saj nuk përfshin rregullimin, monitorimin apo mbikëqyrjen e cannabis-it të kultivuar ligjërisht, pavarësisht nëse ai kultivohet për qëllime mjekësore, industriale apo rekreative. Të dhënat statistikore që EUDA mbledh nga shtetet anëtare të BE-së dhe nga vende të tjera fokusohen ekskluzivisht në tregun e paligjshëm të cannabis-it dhe në përdorimin e cannabis-it nga popullsia në përgjithësi.
Diskutimet u përqendruan në procedurat e përcaktuara nga EUDA për mbledhjen, analizimin dhe raportimin e të dhënave në kuadër të sistemeve kombëtare të monitorimit dhe në nivel evropian, lidhur me kultivimin e paligjshëm të cannabis-it si dhe mënyrën se si EUDA mbështet autoritetet kombëtare shqiptare në përafrimin e proceseve të tyre për mbledhjen e të dhënave mbi lëndët narkotike të paligjshme me standardet evropiane, me qëllim mundësimin e krahasimit të të dhënave në nivel të përgjithshëm.
EUDA ka një përvojë të gjerë në këtë fushë. Ndër metodat e tjera, Agjencia Evropiane ka menaxhuar Anketën Evropiane në Internet për Drogat (European Web Survey on Drugs), një anketim online që mbledh të dhëna drejtpërdrejt nga përdoruesit e substancave në një numër të madh vendesh. Anketa mbledh të dhëna në mënyrë anonime nga personat që përdorin lëndë narkotike, duke garantuar anonimitetin e plotë. Këto rezultate ndërthuren me burime të tjera, si anketat e popullsisë dhe anketat specifike të zhvilluara në shkolla, me qëllim ofrimin e një pasqyre më të plotë dhe më të besueshme mbi prevalencën dhe modelet e përdorimit të lëndëve narkotike.
Ky nuk ishte takimi i parë ndërmjet dy institucioneve. Në maj të vitit 2025, përfaqësues të Agjencisë kishin vizituar zyrat e EUDA-s në Lisbonë.
Agjencia i përcolli EUDA-s informacionin mbi progresin e arritur, duke theksuar se kuadri ligjor kombëtar është përfunduar dhe se fokusi kryesor është vendosur në krijimin e Regjistrit Kombëtar dhe të Sistemit të Gjurmueshmërisë — dy baza të dhënash që do të mundësojnë raportimin në kohë reale.
Agjencia informoi EUDA-s se kuadri i politikave të shteteve anëtare të Bashkimit Evropian lidhur me cannabis-in është në zhvillim, pasi disa shtete anëtare po orientohen drejt qasjeve të reja rregullatore. Ndër to, Malta, Luksemburgu dhe Gjermania kanë prezantuar tashmë kuadro licencimi për përdorimin rekreativ të cannabis-it, ndërsa Republika Çeke iu bashkua këtij grupi në janar të këtij viti.
Në të njëjtën kohë, Agjencia i paraqiti EUDA-s mënyrën se si industria e cannabis-it po zgjerohet përtej përdorimeve mjekësore, duke u shtrirë edhe në sektorë të tillë si industria ushqimore dhe ajo e kozmetikës.
Edhe pse kjo çështje nuk përfshihet në fushën e përgjegjësisë apo mandatit të EUDA-s, për Agjencinë bashkëpunimi me EUDA-n nuk përfaqëson thjesht aksesin në ekspertizën evropiane. Ai përfaqëson një mundësi për t’u mbështetur mbi sisteme që tashmë janë zbatuar me sukses në të gjithë Evropën dhe për të siguruar që, kur Shqipëria të trajtojë çështjet e cannabis-it mjekësor dhe industrial, ta bëjë këtë mbi bazën e të dhënave të besueshme konsistente, dhe të qëndrueshme.
